Θαλάσσιοι καύσωνες: η παραμελημένη απειλή!

Αποκλίσεις της θερμοκρασίας των επιφανειακών νερών της Μεσογείου από τις κανονικές τιμές της.

Συζητούμε και ασχολούμαστε περισσότερο με τους καύσωνες της στεριάς, γιατί οι επιπτώσεις τους στη ζωή μας είναι σημαντικές και άμεσες. Λιγότερο άμεσες αλλά εξ ίσου σημαντικές είναι οι επιπτώσεις των θαλάσσιων καυσώνων (marine heatwaves), για τους οποίους πολλοί από μας δεν γνωρίζουμε πολλά πράγματα. Ευελπιστώ με τις ερωτο-απαντήσεις που ακολουθούν να αναδειχθούν οι σοβαρές επιπτώσεις του συγκεκριμένου φαινομένου, οι οποίες γενικά είναι υποτιμημένες.

Λείπει το μελτέμι, χορεύει η αστάθεια!

Ποδαρικό Ιουλίου με ένα μεγαλοπρεπές ατμοσφαιρικό μπλοκάρισμα τύπου "Ρεξ" ή "διπόλου"
που διασπά την κανονική δυτική ροή σε δύο "ισοδύναμα" ρεύματα.

Βαρομετρικό χαμηλό στην περιοχή της Δανίας, συνοδευόμενο από ψυχρό μέτωπο που εκτείνεται ως τη Ν. Γαλλία, κινείται ανατολικά και αναμένεται να προκαλέσει ισχυρές βροχές και καταιγίδες στις περισσότερες χώρες της κεντροανατολικής Ευρώπης. 

Ανάλυση της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας στη διάρκεια της νέας εβδομάδας

• Οι αέριες μάζες υποτροπικής προέλευσης, που το τελευταίο δεκαήμερο επηρέασαν τις περισσότερες χώρες της δυτικής και της κεντρικής Ευρώπης, μεταφέρονται προς την ανατολική Ευρώπη, μη τροφοδοτούμενες πλέον από τη Β. Αφρική.

Μισές αλήθειες!

 

Ερευνητές από τη Σουηδία, τη Δανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ολλανδία, την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο συνεργάστηκαν για να αξιολογήσουν σε ποιο βαθμό η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή άλλαξε την πιθανότητα και την ένταση της ακραίας ζέστης στη Δυτική Ευρώπη: 

https://www.worldweatherattribution.org/fossil-fuel-emissions-have-rapidly-worsened-european-heatwaves-in-just-a-few-decades/.

Η επικίνδυνη βαροβαθμίδα*

Στις περιπτώσεις που στην κεντρονότια Ευρώπη παρατηρηθεί μπλοκάρισμα της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας τύπου «Ωμέγα» και μία σκάφη χαμηλών υψών ή ένα αποκομμένο χαμηλό στα ανατολικά του συστήματος κρατάει χαμηλές τις επιφανειακές πιέσεις στο Ν-ΝΑ Αιγαίο, δημιουργείται ισχυρή βαροβαθμίδα κάθετη στον άξονα Λήμνου - Λαυρίου - Κυθήρων, η οποία παραμένει σχεδόν στάσιμη για κάποιες ημέρες. 

Η αστάθεια υποχωρεί και τα μελτέμια ενισχύονται!

Τσάι στην Όθρυ, του Χρήστου Τσαντήλα. 

Ψυχρό μέτωπο, προερχόμενο από τον Ατλαντικό, αναμένεται να προκαλέσει υποχώρηση του καύσωνα στη Δ. Ευρώπη. Αντίθετα, στις χώρες της κεντρικής Ευρώπης και την Ιταλία η θερμοκρασία θα σημειώσει άνοδο, φθάνοντας ακόμα και τους 40 βαθμούς. Επισημαίνεται ότι στις προαναφερθείσες περιοχές ο συνδυασμός των υψηλών θερμοκρασιών, της άπνοιας και της αυξημένης σχετικής υγρασίας θα ανεβάσει τον δείκτη δυσφορίας σε πολύ υψηλά επίπεδα. 

Συμφωνία αστάθειας και μελτεμιού στο "εδαφικό", με μέγιστες θερμοκρασίες από τους 28 βαθμούς στα προσήνεμα ως τους 35 βαθμούς στα υπήνεμα

Η υπέροχη φωτογραφία του Τρύφωνα θυμίζει το "Περιπλανήθηκα μονάχος μου σαν σύννεφο" του William Wordsworth. 

Συνθήκες καύσωνα επικρατούν πρωτίστως στη Δ. Ευρώπη και δευτερευόντως στην κεντρική Ευρώπη και την Ιταλία. Αναφορικά με την εξέλιξη του φαινομένου, όλα δείχνουν ότι προς το τέλος της εβδομάδας ο καύσωνας στις δυτικές περιοχές της ηπείρου μας θα υποχωρήσει, αλλά στην κεντρική Ευρώπη βαθμιαία θα ενταθεί. 

Η «χρονική φύση της ύπαρξης» του καύσωνα της Δυτικής Ευρώπης

ΦΑΣΗ Α΄

•     Έναρξη μεταφοράς υποτροπικών αερίων μαζών προς τη ΒΔ Ευρώπη.
•   Ανάπτυξη υψηλών πιέσεων στα Β-ΒΔ Βαλκάνια που σηματοδότησε την έναρξη της επικράτησης Β-ΒΑ ανέμων στη χώρα μας.

Καλωσορίσατε και παρακαλούμε να είστε φρόνιμα!

Μελτέμια: η μεγάλη εικόνα.

Μας δροσίζετε, αλλά ενίοτε μάς καίτε. Μάς εμποδίζετε ορισμένες φορές να ταξιδέψουμε, να ψαρέψουμε ή να κολυμπήσουμε, αλλά μας χαρίζετε ατμοσφαιρική διαύγεια και εκείνο το μπλε του ουρανού που όμοιό του δεν υπάρχει στον κόσμο. Απομακρύνετε τους ατμοσφαιρικούς ρύπους από τις μεγάλες πόλεις μας, αλλά ξεραίνετε το έδαφος και τα φυτά μας. Αποτελείτε πηγή αιολικής ενέργειας, αλλά αυξάνετε τον αριθμό των θυμάτων από πνιγμούς. Μας κάνετε πολλές φορές τη ζωή μας δύσκολη, αλλά χωρίς εσάς δεν μπορούμε. Το καλοκαίρι μας θα ήταν τελείως διαφορετικό και αυτό δεν το αλλάζουμε με τίποτε!

Ακολουθεί η πρόγνωση του καιρού:

Κατά σειρά τα φαινόμενα της εβδομάδας: λίγη ζέστη, αστάθεια και ζωηρά προδρομικά μελτέμια!

Στον κάμπο της Άρτας το απόγευμα της 12ης Ιουνίου 2026, του Παύλου Γρηγορίου.

Το νέο εικοσιτετράωρο (Τρίτη), η διάταξη των βαρομετρικών συστημάτων στη ΝΑ Ευρώπη θα είναι ευνοϊκή για να επικρατήσουν στην περιοχή μας άνεμοι δυτικών διευθύνσεων με ένταση το πολύ τα 5 μποφόρ (νότια πελάγη). Κατά τα άλλα, η απογευματινή αστάθεια θα περιοριστεί στα ορεινά κυρίως της Β-ΒΑ Ελλάδας και οι μέγιστες τιμές της θερμοκρασίας θα φθάσουν στα ηπειρωτικά τους 34 βαθμούς και στις νησιωτικές περιοχές τους 31 βαθμούς. 

Καλή Κυριακή, φίλοι μου!

Ο Τρύφωνας μάς έστειλε την όμορφη φωτογραφία του για να γεμίσει η Κυριακή μας με το άρωμα του φλαμουριού. Εγώ θυμήθηκα με συγκίνηση τη «Φλαμουριά», το τραγούδι των μαθητικών μου χρόνων που έγραψε το 1824 ο φιλέλληνας ποιητής Wilhelm Muller και μελοποίησε ο Franz Schubert. Είναι το τραγούδι που εκφράζει την έντονη νοσταλγία των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να ξενιτευτούν, αλλά γνωρίζουν ότι γαλήνη θα βρουν μόνο αν γυρίσουν στον τόπο τους. 

Έντονα κατά τόπους φαινόμενα στην κεντρική και τη βόρεια Ελλάδα λόγω συνδυασμού δυναμικών και θερμικών αιτίων

Βαρομετρικό χαμηλό στα Β. Βαλκάνια, συνοδευόμενο από ψυχρό μέτωπο που εκτείνεται ως την κεντρική Μεσόγειο, κινείται ανατολικά. Το σύστημα αυτό, το νέο εικοσιτετράωρο (Παρασκευή), συνδυαζόμενο με την απογευματινή θερμική αστάθεια, αναμένεται να επηρεάσει με βροχές και τοπικές καταιγίδες βασικά τη Δ-ΒΔ Ελλάδα και τις κεντρικές και βόρειες περιοχές της χώρας, συμπεριλαμβανομένου του Β-ΒΔ Αιγαίου. Επισημαίνεται ότι τα φαινόμενα κατά τόπους στη Μακεδονία, τη Θράκη, τη Θεσσαλία, την Α. Στερεά Ελλάδα-Εύβοια και τα ορεινά της Ηπείρου θα είναι έντονα. Οι άνεμοι σταδιακά θα ενισχυθούν, φθάνοντας ως το τέλος της ημέρας τα 7 μποφόρ στο Β. Ιόνιο και τα 6 μποφόρ στο Β. Αιγαίο και τον Θερμαϊκό. Η θερμοκρασία στις δυτικές, κεντρικές και βόρειες περιοχές της χώρας θα σημειώσει πτώση ως προς τις μέγιστες τιμές της. 

Ερωτησούλες!

1.Τι θα προκαλέσει τη διάσπαση της σκάφης χαμηλών υψών Σ σε Σ1 και Σ2;

2. Το μεσημέρι - απόγευμα της Πέμπτης πάνω από τη χώρα η κυκλοφορία είναι αντικυκλωνική που σημαίνει ότι οι κατακόρυφες κινήσεις της ατμόσφαιρας είναι καθοδικές. Με αυτό το δεδομένο, πώς εξηγούνται οι τοπικοί όμβροι και οι καταιγίδες που προβλέπουν τα μοντέλα στην ηπειρωτική Ελλάδα τις συγκεκριμένες ώρες;

Οι νεότερες προγνώσεις επιβεβαιώνουν ότι το φετινό Ελ Νίνιο θα είναι πολύ ισχυρό!

Η έκδοση από το ECMWF της νέας πρόγνωσης για την εξέλιξη του Ελ Νίνιο επιβεβαιώνει ότι το φετινό επεισόδιο θα είναι πολύ ισχυρό (Super El Niño). Αυτό σημαίνει ότι: (α) τους επόμενους μήνες είναι σχεδόν βέβαιη η κλιματική αναστάτωση σε πολλές περιοχές του Ν. Ημισφαιρίου της Γης και (β) κατά πάσα πιθανότητα η μέση θερμοκρασία του πλανήτη στη διάρκεια του 2026 θα είναι υψηλή. Όπως αναφέρθηκε και σε προηγούμενη ανάρτηση, η επίδραση του Ελ Νίνιο στον καιρό της Ευρώπης δεν είναι ξεκάθαρη.

Ακολουθεί η πρόγνωση του καιρού του επόμενου τριημέρου.

Τα μιλήσανε, τα συμφωνήσανε!

Καστοριά, του Τρύφωνα.

Η αστάθεια παντοκρατόρισσα στα ηπειρωτικά, η θερμοκρασία στα μεσαία 30άρια και το νεαρό μελτέμι στο Αιγαίο ως τα 6 μποφόρ.

Καλή Κυριακή, φίλοι μου!

Μαθήματα Μετεωρολογίας για Προχωρημένους

 

Ο κύκλος της ενέργειας στην εκδήλωση μιας καταιγίδας αέριας μάζας

Πως ορίζεται η καταιγίδα;

Η καταιγίδα ορίζεται ως μια τοπική ηλεκτρική θύελλα (electrical storm) που κατά κανόνα παράγεται από έναν σωρειτομελανία (cumulonimbus). Αν και η καταιγίδα ορίζεται με αυτόν τον τρόπο, η έντασή της δεν καθορίζεται από τον αριθμό των ηλεκτρικών εκκενώσεων ή άλλη σχετική παράμετρο. Καθορίζεται μόνο από την ένταση των φαινομένων που τη συνοδεύουν και πιο συγκεκριμένα από το μέγεθος των χαλαζοκόκκων, την ένταση των ριπών του ανέμου, την εκδήλωση όμβρων ικανών να προκαλέσουν πλημμυρικά φαινόμενα και τη δημιουργία σιφώνων. Από φυσικής πλευράς, η καταιγίδα είναι αποτέλεσμα της ατμοσφαιρικής αστάθειας και ουσιαστικά πρόκειται για μια ανατροπή των στρωμάτων του ατμοσφαιρικού αέρα, προκειμένου να επιτευχθεί πιο σταθερή διαστρωμάτωση της πυκνότητάς του.

Χρήσιμα καλοκαιρινά μαθήματα!

Για τη γένεση του καύσωνα το σύστημα-κλειδί στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία που αποτυπώνεται στη στάθμη των 500 hPa είναι ένα αποκομμένο χαμηλό στη ΒΔ Ευρώπη που κινείται αργά Α-ΒΑ. 

Τυπικές μέρες Ιουνίου με σχετική εμμονή της αστάθειας κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα

Αβαθές βαρομετρικό χαμηλό στη Β. Ιταλία, συνοδευόμενο από ασθενές ψυχρό μέτωπο, κινείται ανατολικά, ενώ υψηλές πιέσεις καλύπτουν την περιοχή μας. Με αυτές τις συνθήκες ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, το νέο εικοσιτετράωρο (Τετάρτη), στη χώρα μας θα επικρατήσουν Δ-ΝΔ άνεμοι με ένταση ως τα 5 μποφόρ και οι υψηλότερες μέγιστες τιμές της θερμοκρασίας (32 με 33 βαθμοί) θα σημειωθούν στην ανατολική ηπειρωτική Ελλάδα. Κατά τα άλλα, η απογευματινή αστάθεια, που οδηγεί στην εκδήλωση τοπικών όμβρων και καταιγίδων, θα περιοριστεί βασικά στη Β-ΒΑ χώρα. 

Στο μεταίχμιο δύο εποχών

Από την άνοιξη του Τρύφωνα

 

Οι καταιγίδες και οι επαγγελματίες μετεωρολόγοι

Στο Λιτόχωρο, του Σταύρου Παυλόπουλου.

 

Οι καταιγίδες είναι επικίνδυνες λόγω των φαινομένων που τις συνοδεύουν, δηλαδή λόγω των κεραυνών, των ισχυρών ανέμων και των όμβρων που όταν είναι ισχυροί μπορεί να προκαλέσουν πλημμυρικά φαινόμενα. Οι επαγγελματίες μετεωρολόγοι (δεν αναφέρομαι στους παρουσιαστές καιρού), έχοντας υποχρέωση να ενημερώνουν τους πολίτες και τους αρμόδιους φορείς της πολιτείας για τη λήψη μέτρων προστασίας, βρίσκονται συνεχώς σε εγρήγορση για την έγκαιρη και όσο γίνεται πιο λεπτομερή πρόγνωση των καταιγίδων.

Λίγο πρώιμο μελτέμι, λίγο αστάθεια και η ζεστούλα μας!

Το νέο εικοσιτετράωρο (Πέμπτη), ψυχρό μέτωπο που εκτείνεται από τη Ν. Ρωσία ως τα Β. Βαλκάνια αναμένεται να κινηθεί νοτιοανατολικά και σε συνδυασμό με την απογευματινή θερμική αστάθεια θα προκαλέσει τοπικούς όμβρους και μεμονωμένες καταιγίδες στην ηπειρωτική Ελλάδα και κυρίως στις ορεινές περιοχές της. Οι άνεμοι δεν θα ξεπεράσουν τα 5 μποφόρ, με εξαίρεση το Β. Αιγαίο, όπου κατά τόπους το βράδυ θα φθάσουν τα 6 μποφόρ. Αναφορικά με τη θερμοκρασία, οι αντιπροσωπευτικότερες μέγιστες τιμές της θα είναι οι 30 με 32 βαθμοί στα ηπειρωτικά και οι 26 με 28 βαθμοί στις νησιωτικές περιοχές. 

Περιορίζεται η αστάθεια και ανεβαίνει λίγο η θερμοκρασία

Όταν θερμές αέριες μάζες  μεταφέρονται από την κεντρική Ευρώπη προς την περιοχή μας μέσω των Β. Βαλκανίων...

Η ηλιοφάνεια και οι πολύ υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του καιρού στις κεντροδυτικές περιοχές της Ευρώπης. Οι αιτίες είναι η μεταφορά θερμών αερίων μαζών από τη Β. Αφρική και οι συνθήκες αντικυκλωνικής κυκλοφορίας που συντελούν στη περαιτέρω θέρμανσή τους. Στη χώρα μας, το νέο εικοσιτετράωρο (Τρίτη), οι συνθήκες ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας θα είναι ευνοϊκές για την επικράτηση Β-ΒΑ ανέμων με ένταση ως τα 6 μποφόρ (Αιγαίο), τον περιορισμό της απογευματινής αστάθειας και την άνοδο της θερμοκρασίας ως τους 31 βαθμούς. 

Καλημέρα!

Αποβροχάρης Ήλιος, του Τρύφωνα.

 

Ανάλυση της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας

«Ατμοσφαιρική τραμπάλα» στην Ευρώπη: υψηλές πιέσεις και καλοκαιρία στη ΒΔ Ευρώπη - χαμηλές πιέσεις και εξαιρετικά άστατος καιρός στη ΝΑ Ευρώπη (βλέπε χάρτη), αλλά και το αντίθετο.

«Στον καταραμένο τόπο Μάη μήνα βρέχει»*

Το καιρικό μωσαϊκό της ορεινής μετεωρολογίας διαμορφώνουν από κοινού: το ανάγλυφο, οι συνοπτικής κλίμακας άνεμοι και οι τοπικοί (ημερήσιοι) άνεμοι. 

Η διάταξη των βαρομετρικών συστημάτων στη ΝΑ Ευρώπη, με τις υψηλές πιέσεις στα ΒΔ Βαλκάνια και την κεντρική Μεσόγειο και τις χαμηλές πιέσεις στη Μαύρη Θάλασσα και την ανατολική Μεσόγειο, εξακολουθεί να προκαλεί ΒΔ ανέμους στην περιοχή μας με ένταση ως τα 6 μποφόρ (Δωδεκάνησα). Κατά τα άλλα, το νέο εικοσιτετράωρο (Πέμπτη) οι ψυχρές αέριες μάζες που λιμνάζουν στα ανώτερα ατμοσφαιρικά στρώματα πάνω από τη χώρα ευνοούν την απογευματινή αστάθεια, με αποτέλεσμα την εκδήλωση τοπικών βροχών και καταιγίδων. Τα σημαντικότερα φαινόμενα αναμένονται στην Α. Μακεδονία, τη Θράκη, την κεντροδυτική Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο. Η θερμοκρασία θα φθάσει τους 28 βαθμούς. 

Περίοδος ρωσικής ρουλέτας των καλλιεργειών με το χαλάζι!

Την Τρίτη (19/5), στα Μετέωρα και γενικότερα στη Θεσσαλία θα εκδηλωθούν αξιόλογες βροχές και τοπικές καταιγίδες.
Η φωτογραφία είναι του Σταύρου Παυλόπουλου.

Το νέο εικοσιτετράωρο (Τρίτη), η διάταξη των βαρομετρικών συστημάτων στη ΝΑ Ευρώπη θα είναι ευνοϊκή για να επικρατήσουν στην περιοχή μας Δ-ΒΔ άνεμοι με μέγιστη ένταση 6 μποφόρ στα δυτικά και τα νότια πελάγη. Κατά τα άλλα, ψυχρές αέριες μάζες που μεταφέρονται στα ανώτερα ατμοσφαιρικά στρώματα πάνω από τη χώρα θα προκαλέσουν αστάθεια που θα οδηγήσει στην εκδήλωση βροχών και τοπικών καταιγίδων κυρίως στην κεντρική και τη βόρεια Ελλάδα. Η θερμοκρασία στα δυτικά, κεντρικά και βόρεια διαμερίσματα της χώρας θα σημειώσει μικρή πτώση ως προς τις μέγιστες τιμές της. 

Αστάθεια με υφέσεις και εξάρσεις!

Στους καταρράκτες της Παλαιοκαρυάς των Τρικάλων, του Σταύρου Παυλόπουλου.

Το νέο εικοσιτετράωρο (Παρασκευή) η περιοχή μας θα καλύπτεται από υψηλές πιέσεις, με αποτέλεσμα την απουσία αξιόλογων βροχών (περιορισμένη αστάθεια στη βόρεια χώρα και ίσως στη ΒΔ Ελλάδα), την επικράτηση ανέμων με ένταση το πολύ 5 μποφόρ και τον σχηματισμό τοπικών ομιχλών νωρίς το πρωί στο εσωτερικό της ηπειρωτικής Ελλάδας. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί σε επίπεδα κοντά στα κανονικά αυτής της εποχής (μέγιστες τιμές στις περισσότερες περιοχές 24 με 26 βαθμοί). 

Γιατί μας ανησυχεί το φετινό Ελ Νίνιο;

 

Τι είναι το Ελ Νίνιο;

Οι ψαράδες και οι αγρότες που ζουν κατά μήκος των ακτών του Εκουαδόρ και κυρίως του Περού σχεδόν κάθε χρόνο τον Δεκέμβριο μαζί με το Θείο Βρέφος περιμένουν με ανυπομονησία και ένα άλλο βρέφος. Ένα «θερμόαιμο μωρό» που είναι γνωστό ως Ελ Νίνιο (Μικρό Αγόρι). Αυτό συμβαίνει γιατί το Ελ Νίνιο, ένα ωκεάνιο ρεύμα ελαφρά θερμότερο από τη μέση θερμοκρασία του ανατολικού Ειρηνικού, συνοδεύεται από μεταβολές στη θαλάσσια πανίδα των παραλίων και από την εμφάνιση ελαφρών βροχοπτώσεων με ευεργετικά αποτελέσματα για την αλιεία και την αγροτική οικονομία της περιοχής.

Όταν οι καιρικές διαφορές μεταξύ της βόρειας και της νότιας χώρας είναι ιδιαίτερα εμφανείς…

Στο Άνω Βόιο, του Νικου Κλιάκα.

Βαρομετρικό χαμηλό στη Βαλτική Θάλασσα, συνοδευόμενο από ψυχρό μέτωπο που εκτείνεται ως τη Β. Ιταλία, κινείται ανατολικά και επηρεάζει με βροχές και τοπικές καταιγίδες κυρίως την Α. Ευρώπη και τα Β. Βαλκάνια. Στη χώρα μας, το νέο εικοσιτετράωρο (Τρίτη), οι συνθήκες ευνοούν την επικράτηση ανέμων δυτικών διευθύνσεων με ένταση ως τα 6 μποφόρ και την εκδήλωση απογευματινών όμβρων ή και καταιγίδων στη Β-ΒΑ Ελλάδα και τα ορεινά Ηπείρου και Θεσσαλίας. Κατά τα άλλα, η θερμοκρασία θα κυμανθεί σε υψηλά για την εποχή επίπεδα και στις περισσότερες περιοχές της ανατολικής ηπειρωτικής χώρας και την Κρήτη οι μέγιστες τιμές της θα κυμανθούν από 30 ως 32 βαθμούς. 

Το περί των μελισσών… σίκουελ

Διπλή σμηνουργία, του Χρήστου Τσαντήλα.

Ο Ρωμαίος φιλόσοφος και ποιητής Βιργίλιος (70-19 π.Χ.) έλεγε ότι «τη μέλισσα δεν την προλαβαίνει ποτέ η βροχή». Για το πώς γίνεται αυτό παραθέτω το παρακάτω απόσπασμα από το βιβλίο «ΚΑΙΡΟΣ, Ο ΓΙΟΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ, ΤΌΜΟΣ ΙΙ Η ΠΡΟΓΝΩΣΗ»:

«Η πτώση της ατμοσφαιρικής πίεσης και οι άλλες αλλαγές που παρατηρούνται μερικές ώρες πριν από την έλευση ενός βαρομετρικού χαμηλού γίνονται αντιληπτές από πολλά έντομα και ζώα, τα οποία από ένστικτο σπεύδουν να προφυλαχτούν στα καταφύγιά τους. Ειδικότερα, για τις μέλισσες υπάρχουν δύο θεωρίες που εξηγούν τη συμπεριφορά τους στις αλλαγές του καιρού. 

Λόγια Μαγιού...

 

Η φωτογραφία είναι του Τρύφωνα

Αν ο Μάρτιος είναι ο μήνας μετάβασης από τον χειμώνα προς την άνοιξη, ο Μάιος είναι ο μήνας μετάβασης από την άνοιξη προς το καλοκαίρι. Όπως και στην πρώτη έτσι και στη δεύτερη περίπτωση, τα πάνω κάτω του καιρού και ειδικότερα της θερμοκρασίας είναι αναμενόμενα. Με αυτά τα δεδομένα, δεν είναι σπουδαία είδηση τα 30άρια της θερμοκρασίας του δεύτερου και του τρίτου δεκαήμερου του μήνα ούτε οι «ψυχρές διορθώσεις» της θερμοκρασίας ιδιαίτερα στη Β. Ελλάδα (Μη βγάλεις μήτε μπάλωμα, πριν βγει ο Μάης μήνας).

Β. Αφρική: «Είμαι και εγώ εδώ!»

Σμηνουργία μελισσιού: η παλιά βασίλισσα εγκαταλείπει την κυψέλη με μέρος του πληθυσμού της για να δημιουργήσει νέα αποικία, ενώ η παλιά κυψέλη αποκτά νέα βασίλισσα. Χθεσινή φωτογραφία του φίλου μας Χρήστου Τσαντήλα που είναι και ορεινός μελισσοκόμος, δραστηριοποιούμενος στην περιοχή της Όθρυος.  

Η περιοχή μας καλύπτεται από υψηλές πιέσεις, με αποτέλεσμα την επικράτηση ασθενών ανέμων και τον σχηματισμό ομιχλών τη νύχτα και νωρίς το πρωί κυρίως στο εσωτερικό της ηπειρωτικής Ελλάδας. Κατά τα άλλα, το νέο εικοσιτετράωρο (Τετάρτη), η θερμοκρασία θα φθάσει τους 26 βαθμούς και η απογευματινή θερμική αστάθεια, που οδηγεί στην εκδήλωση τοπικών όμβρων ή και καταιγίδων, θα είναι περιορισμένη (ορεινά της κεντρικής και κυρίως της βόρειας χώρας). 

Ανοιξιάτικη εβδομάδα με θερμοκρασίες περί τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, περιορισμένη αστάθεια και… βορειοαφρικανικές επιρροές

Το ψωμί ή σταφύλι του κούκου. Η φωτογραφία είναι του Τρύφωνα. 

Το νέο εικοσιτετράωρο (Τρίτη), η διάταξη των βαρομετρικών συστημάτων στη ΝΑ Ευρώπη θα είναι ευνοϊκή για να επικρατήσουν στις περισσότερες περιοχές της χώρας μας ΒΔ άνεμοι με μέγιστη ένταση 6 μποφόρ στα Δωδεκάνησα. Αναφορικά με την προοπτική εκδήλωσης βροχών, οι πιθανότητες είναι λίγες και περιορίζονται στη ΒΑ Ελλάδα τις απογευματινές ώρες. Η θερμοκρασία θα σημειώσει άνοδο και στα ηπειρωτικά η μέγιστη τιμή της θα φθάσει τους 25 βαθμούς. 

Οι διαμορφωτές της τάσης του καιρού και οι δημιουργοί του

Στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία διακρίνουμε τα μεγάλα (μακρά) κύματα που είναι γνωστά ως κύματα Ρόσμπι ή πλανητικά κύματα (σιέλ βελάκια στον χάρτη) και τα μικρών διαστάσεων (βραχέα) κύματα (βλέπε διαταραχές Δ1 και Δ2 στον χάρτη) που εντοπίζονται συνήθως στην περιφέρεια μιας σκάφης ενός μεγάλου κύματος και είναι γνωστά ως σκάφες μικρού κυματισμού, μέγιστα στροβιλισμού, θύλακες ψυχρού αέρα ή θύλακες ενέργειας. Τα βραχέα κύματα κινούνται με μεγαλύτερη ταχύτητα από τα μακρά κύματα-πλατφόρμες και συχνά προκαλούν παραμορφώσεις και αλλαγές στο σχήμα των μακρών κυμάτων. Η σημαντικότερη όμως επίδραση των βραχέων κυμάτων της ανώτερης ατμόσφαιρας ασκείται στην επιφάνεια της Γης με τη δημιουργία ή την ενίσχυση των βαρομετρικών συστημάτων. Αν τα μεγάλα κύματα θεωρηθούν οι διαμορφωτές της τάσης του καιρού, τα βραχέα κύματα είναι οι δημιουργοί του.

Τα χειρότερα ψυχρά μέτωπα είναι το πρώτο και το τελευταίο!

Η φωτογραφία είναι του Λευτέρη Σταθόπουλου.

Ο τίτλος της σημερινής ανάρτησης, προερχόμενος από τη Β. Αμερική, αναφέρεται στο πρώτο ισχυρό φθινοπωρινό ψυχρό μέτωπο και στο τελευταίο ισχυρό ανοιξιάτικο ψυχρό μέτωπο και ισχύει περισσότερο για τις γεωργικές περιοχές των μέσων γεωγραφικών πλατών.

Καλημέρα, φίλοι μου!

Ο Μάιος μας έφτασε, εμπρός βήμα ταχύ, να τον προϋπαντήσουμε με ψύχρα, αέρα και βροχή εδώ κι εκεί!

Δεν γνωρίζουμε ακόμα τις μέγιστες σημερινές θερμοκρασίες, αλλά όλα δείχνουν ότι σε αρκετές περιοχές της χώρας η φετινή Πρωτομαγιά θα είναι μια από τις ψυχρότερες των τελευταίων (αρκετών) δεκαετιών. Για να χαρακτηρίσουμε μια μέρα ψυχρότερη από μια άλλη, συνήθως χρησιμοποιούμε ως κριτήριο τη μέση θερμοκρασία του εικοσιτετραώρου ή τη μέγιστη θερμοκρασία του εικοσιτετραώρου. Στην πρώτη περίπτωση, μια ανοιξιάτικη ημέρα με μεγάλο ημερήσιο θερμομετρικό εύρος μπορεί να οδηγηθούμε σε λάθος συμπέρασμα. Κατά τη γνώμη μου, πιο αξιόπιστη είναι η σύγκριση των μέγιστων θερμοκρασιών, αν κι εδώ μπορεί να υπάρξουν ενστάσεις (νέφωση, υετός). Για τη χρησιμοποίηση της θερμοκρασίας της στάθμης των 850 hPa έχω πολλές αντιρρήσεις, καθώς δεν ζούμε στα 1.500 μέτρα και η κατακόρυφη θερμοβαθμίδα από αυτήν ως το έδαφος κάνει τρελό παιχνίδι.

Μια από τις πιο ψυχρές Πρωτομαγιές των τελευταίων δεκαετιών η φετινή Πρωτομαγιά!

Το ανοιξιάτικο -και όχι το πονηρό- μονοπάτι του Τρύφωνα.

Βαρομετρικό χαμηλό στα ΒΔ Βαλκάνια, συνοδευόμενο από μέτωπα κακοκαιρίας, κινείται νοτιοανατολικά και τις απογευματινές - βραδινές ώρες της Πέμπτης (30/4) θα επηρεάσει με βροχές και τοπικές καταιγίδες τη Μακεδονία, τη Θράκη, τη Θεσσαλία - Β. Σποράδες και δευτερευόντως τη ΒΔ Ελλάδα. Παράλληλα, από το απόγευμα, στη βόρεια χώρα θα αρχίσουν να επικρατούν βόρειοι άνεμοι με ένταση 5 με 6 μποφόρ, με αποτέλεσμα τη βαθμιαία πτώση της θερμοκρασίας. 

Οι καιρικές αντιξοότητες της Πρωτομαγιάς

Διαβαθμισμένος δείκτης των ακραίων τιμών των θερμοκρασιών (γκρι - μπλε για τις χαμηλές και κίτρινο - κεραμιδί για τις υψηλές), των ανέμων (μοβ χρώμα) και του υετού (πράσινο χρώμα) για την Πρωτομαγιά του 2026. Στις αντιξοότητες των χαμηλών θερμοκρασιών και των ισχυρών ανέμων να προσθέσουμε και εκείνες των τοπικών βροχών κυρίως στην ανατολική και τη νότια Ελλάδα. Οι βροχές αυτές δεν προβλέπονται έντονες για να αποτυπωθούν στον παραπάνω χάρτη του ECMWF, αλλά θα είναι καθοριστικές για τη γενική εικόνα του καιρού.

Η πρόγνωση του καιρού της Πρωτομαγιάς

Γατάκι υπό βροχή, του Τρύφωνα!

Αναφορικά με την ακρίβεια των προγνώσεών της, η επιχειρησιακή μετεωρολογία δίνει εξετάσεις κάθε μέρα. Όμως υπάρχουν ορισμένες μέρες του χρόνου που ο συντελεστής βαρύτητας στην αξιολόγηση αυτών των προγνώσεων είναι μεγαλύτερος. Ανάμεσα σε αυτές τις ημέρες είναι η Πρωτομαγιά, δεδομένου ότι οι εορταστικές εκδηλώσεις γίνονται στην ύπαιθρο και ο καιρός είναι καθοριστικός παράγοντας για την επιτυχία τους.

Αϊ-Γιώργης με καιρό… Αϊ-Δημήτρη, όταν απουσιάζει το καλοκαιράκι του, αλλά την άνοιξη κανείς δεν μπορεί να τη συγκρατήσει!

Μετά τη βροχή, του Τρύφωνα.

Βαρομετρικό χαμηλό στην κεντρική Μεσόγειο, κινούμενο ανατολικά, θα επηρεάσει με βροχές κυρίως την περιοχή της Κρήτης. Κατά τα άλλα, το νέο εικοσιτετράωρο (Παρασκευή), οι άνεμοι θα πνέουν Β-ΒΑ με ένταση ως τα 6 μποφόρ (ανατολικά και νότια πελάγη) και η θερμοκρασία στη διάρκεια της ημέρας θα σημειώσει μικρή άνοδο. Επισημαίνεται, πάντως, ότι οι ελάχιστες τιμές της θερμοκρασίας νωρίς το πρωί στα ηπειρωτικά θα είναι σχετικά χαμηλές και στις Β-ΒΔ ορεινές - ημιορεινές περιοχές είναι πιθανό να σημειωθεί ασθενής παγετός. 

Το κρύο φύλαγε ως τ’ Απριλιού τις δώδεκα, ακόμα και στις… εικοσιδυό πέρδικα ψόφησε στ’ αβγό!

Οι πλαγιές της Τραπεζίτσας και στο βάθος η Γκαμήλα που χωρίζονται από τη χαραδρα του Αώου. 
Για δες καιρό που διάλεξα να γυρίσω στην Αθήνα! 

Βαρομετρικό χαμηλό στη Ν. Αδριατική, συνοδευόμενο από μέτωπα κακοκαιρίας, κινείται Α-ΝΑ και το νέο εικοσιτετράωρο (Τετάρτη) θα επηρεάσει με βροχές και τοπικές καταιγίδες τη ΒΔ Ελλάδα, την κεντρική χώρα και κυρίως τη Β. Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένου του Β. Αιγαίου. Σημειώνεται ότι στα ορεινά των παραπάνω περιοχών θα πέσουν και χιόνια, ενδεικτικό στοιχείο του μεγέθους της πτώσης της θερμοκρασίας που θα σημειωθεί εκεί. Κατά τα άλλα, οι άνεμοι μόνο στο ΒΑ Αιγαίο θα φθάσουν τα 6 μποφόρ. 

Μνήμες…

Μετεωρολογική παρατήρηση Ελληνικού το πρωί της 21ης Απριλίου 1967.
Η επάρκεια και η ευσυνειδησία του μετεωρολόγου-παρατηρητή περισσεύουν...

Στο στρατιωτικό πραξικόπημα της 21^ης Απριλίου 1967, στη χούντα των συνταγματαρχών όπως λέγαμε τότε, δεν υπήρξε ουσιαστική μαζική αντίσταση, αλλά αρκετοί ήταν εκείνοι που, υπερασπιζόμενοι τη Δημοκρατία, φυλακίστηκαν, εκτοπίστηκαν και βασανίστηκαν. Βλέποντας τα πράγματα από απόσταση σχεδόν 70 ετών, μπορούμε να πούμε ότι η δικτατορία ήταν μια βίαιη ανακοπή του εκδημοκρατισμού της χώρας ή «ένας αναχρονισμός, μiα ιστορική ανορθογραφία» που λέει ο Στάθης Καλύβας στο βιβλίο του «Καταστροφές και Θρίαμβοι». Αυτό, βέβαια, αν δεν είχε υπάρξει η προδοσία της Κύπρου, η χαίνουσα πληγή του Ελληνισμού.

Σκιαγραφώντας τον καιρό του επόμενου τετραημέρου

Η λαϊκή κλιματολογία λέει «Απ' τ' Άι-Γιωργιού και πέρα, δώσ' του φουστανιού σου αέρα», αλλά φέτος αυτό θα πάρει αναβολή. Είπαμε, κλίμα είναι ό,τι αναμένεις να πάρεις και καιρός είναι ό,τι τελικά παίρνεις! Αλλά, ας δούμε σε γενικές γραμμές τι μας επιφυλάσσει ο καιρός το επόμενο τετραήμερο.

Σαχαριανή ύφεση, αργοπορημένοι Ορνιθίες και αγουροξυπνημένη θερμική αστάθεια!

Οι βοριάδες του Αιγαίου και ο χαμσίν της Αιγύπτου!

Βαρομετρικό χαμηλό στις ακτές της Αφρικής νότια της Κρήτης κινείται Α-ΒΑ και το νέο εικοσιτετράωρο (Παρασκευή) θα επηρεάσει με βροχές και τοπικές καταιγίδες κυρίως τις Ν-ΝΑ νησιωτικές περιοχές της χώρας μας. Πέρα από αυτό, το συγκεκριμένο χαμηλό, συνδυαζόμενο με τις υψηλές πιέσεις των Β. Βαλκανίων, θα προκαλέσει στην περιοχή μας ενισχυμένους ΒΑ ανέμους με ένταση ως τα 8 μποφόρ (Αιγαίο). Κατά τα άλλα, περιορισμένη απογευματινή αστάθεια αναμένεται στη ΒΔ Ελλάδα και οι υψηλότερες μέγιστες τιμές της θερμοκρασίας (23 με 24 βαθμοί) θα σημειωθούν στη Δ. Ελλάδα. 

Περιορισμένες βροχές, ενισχυμένοι ανατολικών διευθύνσεων άνεμοι και ασθενούς ως μέτριας έντασης επεισόδιο μεταφοράς αφρικανικής σκόνης

Η λίμνη του Αλιάκμονα, του Γιώργου Τομπουλίδη

Σχεδόν στάσιμο βαρομετρικό χαμηλό στροβιλίζεται στην κεντρική Μεσόγειο, ενώ υψηλές πιέσεις καλύπτουν τα Β. Βαλκάνια. Με αυτές τις συνθήκες ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας, το νέο εικοσιτετράωρο (Τετάρτη), οι άνεμοι στην περιοχή μας θα πνέουν ΒΑ έως ΝΑ με ένταση ως τα 6 μποφόρ και τοπικές βροχές -κατά κανόνα ασθενείς- θα σημειωθούν κυρίως στη Δ-ΒΔ Ελλάδα, την κεντροδυτική Μακεδονία, τη Θεσσαλία και την κεντρική Στερεά Ελλάδα. Η θερμοκρασία θα κυμανθεί σε υψηλά για την εποχή επίπεδα κυρίως ως προς τις ελάχιστες τιμές της. Κατά τα άλλα, οι συνθήκες είναι ευνοϊκές για μεταφορά σκόνης από τη Β. Αφρική προς τη χώρα μας, φαινόμενο συνηθισμένο την άνοιξη και ιδιαίτερα τον Απρίλιο. 

Χριστός Ανέστη και Χρόνια Πολλά!

 Το φως της Ανάστασης ας φωτίσει το δρόμο για ένα καλύτερο αύριο.

Τα νεότερα του πασχαλινού καιρού

Η σύνθεση είναι του Λευτέρη Σταθόπουλου

Με ψύχρα, η οποία στη Β-ΒΑ Ελλάδα θα είναι ιδιαίτερα αισθητή, αλλά, γενικά, χωρίς βροχές η Ανάσταση.

«Η υψηλότερη μορφή της Άνοιξης που ξέρω: μια ελληνική Μεγάλη Εβδομάδα» (Γ. Σεφέρης)

 

Η φωτογραφία είναι του Τρύφωνα

«Φεύγεις πάνω στην άνοιξη, γιε μου καλέ μου, / Άνοιξή μου γλυκιά, γυρισμό που δεν έχεις. / Η ομορφιά σου βασίλεψε κίτρινη, γιε μου, / δε μιλάς, δεν κοιτάς, πώς μαδιέμαι, γλυκέ μου!» (από το ποίημα «Η μάνα του Χριστού», του Κ. Βάρναλη).

Χρόνια Πολλά - Καλή Ανάσταση!

Χωρίς προβλήματα καιρού τα ταξίδια και ο εορτασμός του Πάσχα

Απρίλης στο εμβληματικό λιθόκτιστο γεφύρι της Κόνιτσας, του Γιώργου Βαγενά.

Το νέο εικοσιτετράωρο (Μ. Παρασκευή), οι συνθήκες ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας στη ΝΑ Ευρώπη θα είναι ευνοϊκές για να επικρατήσουν στην περιοχή μας Β-ΒΔ άνεμοι με ένταση ως τα 6 μποφόρ (Δωδεκάνησα). Κατά τα άλλα, σύντομες τοπικές βροχές θα σημειωθούν κυρίως στη ΒΑ Ελλάδα και η θερμοκρασία στα βόρεια δεν θα ξεπεράσει τους 18 βαθμούς, αλλά στα δυτικά και τα νότια θα φθάσει τους 20 βαθμούς. 

Η πιθανή εξέλιξη του καιρού ως το Πάσχα

 

Το νέο εικοσιτετράωρο (Μ. Τρίτη), η διάταξη των βαρομετρικών συστημάτων στη ΝΑ Ευρώπη θα είναι ευνοϊκή για να επικρατήσουν στη χώρα μας ΒΔ άνεμοι με ένταση ως τα 5 μποφόρ. Κατά τα άλλα, η θερμοκρασία θα φθάσει τους 24 βαθμούς και σχεδόν παντού θα επικρατήσει ηλιοφάνεια. Στις εξαιρέσεις η ΒΑ Ελλάδα, όπου θα υπάρχουν τοπικές νεφώσεις και δεν αποκλείεται το απόγευμα στα ορεινά να εκδηλωθούν παροδικοί όμβροι.