Οι διαμορφωτές της τάσης του καιρού και οι δημιουργοί του



Στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία διακρίνουμε τα μεγάλα (μακρά) κύματα που είναι γνωστά ως κύματα Ρόσμπι ή πλανητικά κύματα (σιέλ βελάκια στον χάρτη) και τα μικρών διαστάσεων (βραχέα) κύματα (βλέπε διαταραχές Δ1 και Δ2 στον χάρτη) που εντοπίζονται συνήθως στην περιφέρεια μιας σκάφης ενός μεγάλου κύματος και είναι γνωστά ως σκάφες μικρού κυματισμού, μέγιστα στροβιλισμού, θύλακες ψυχρού αέρα ή θύλακες ενέργειας. Τα βραχέα κύματα κινούνται με μεγαλύτερη ταχύτητα από τα μακρά κύματα-πλατφόρμες και συχνά προκαλούν παραμορφώσεις και αλλαγές στο σχήμα των μακρών κυμάτων. Η σημαντικότερη όμως επίδραση των βραχέων κυμάτων της ανώτερης ατμόσφαιρας ασκείται στην επιφάνεια της Γης με τη δημιουργία ή την ενίσχυση των βαρομετρικών συστημάτων. Αν τα μεγάλα κύματα θεωρηθούν οι διαμορφωτές της τάσης του καιρού, τα βραχέα κύματα είναι οι δημιουργοί του.


Μεταφέροντας την παραπάνω θεωρία στον καιρό αυτών των ημερών, θα λέγαμε ότι η τάση του καιρού άρχισε να αλλάζει από το απόγευμα της περασμένης Πέμπτης με την επικράτηση της μεγάλης κλίμακας μεσημβρινής κυκλοφορίας στα Βαλκάνια και ο υετός έκτοτε διαμορφώνεται από τα βραχέα κύματα σε συνδυασμό με την αστάθεια και τα παιχνίδια των ανέμων με το ανάγλυφο. Σήμερα, η διαταραχή Δ1 του χάρτη είναι αυτή που στο υπόλοιπο διάστημα της ημέρας θα επηρεάσει τις περισσότερες περιοχές της ανατολικής και της νότιας Ελλάδας με τοπικές βροχές, σποραδικές καταιγίδες και χιονοπτώσεις (ορεινά). Πέρα από αυτά, με το πέρασμα της διαταραχής, θα ενισχυθούν σημαντικά οι βόρειοι άνεμοι, οι οποίοι στο Α-ΝΑ Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα θα φθάσουν τα 8 και πιθανώς τοπικά τα 9 μποφόρ.

Κλείνοντας την ανάρτηση αυτή, να επισημάνουμε ότι: (α) η ψυχρή εισβολή του τελευταίου τριημέρου είναι εξαιρετικά σπάνια για τα κλιματικά δεδομένα της περιοχής μας, (β) η ξαστεριά και οι ασθενείς άνεμοι απόψε τη νύχτα και νωρίς αύριο το πρωί στη Β-ΒΔ Ελλάδα δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για παγετό ακτινοβολίας, ο οποίος, όμως, δεν φαίνεται ικανός να δημιουργήσει ιδιαίτερα προβλήματα και (γ) στα μέσα της νέας εβδομάδας επιστρέφει η άνοιξη.

Καλή Κυριακή σε όλους.


29 σχόλια:

  1. Νίκος Παντελικίζης3 Μαΐου 2026 στις 10:23 π.μ.

    Καλημέρα, καλό μήνα και καλή Κυριακή σε όλη την παρέα και τον δάσκαλο!
    Αυτή η Κυριακή 3 Μαϊου ξεκίνησε για την Αθήνα με πολύ κρύο (9 το πρωί είχε 8 βαθμούς στα Πατήσια) και χιονισμένη την Πάρνηθα μέχρι τα 1000 μετά υψόμετρο!!Οι εικόνες από τα καταφύγια της Πάρνηθας θυμίζουν αρχές Ιανουαρίου!!
    Για εμένα που είμαι 47 ετών πλέον είναι κάτι το πρωτοφανές... Ίσως να είχε συμβεί πολλά πολλά χρόνια πιο πίσω...
    Βέβαια φοβάμαι ότι θα την...πληρώσουμε ακριβά αυτή την ψυχρή εισβολή του Μαΐου... Φοβάμαι εκτίναξη μέσα στο επόμενο δεκαήμερο...
    Θυμάται κάποιος εάν έχει ξανά χιονίσει στην Πάρνηθα Μάιο μήνα; Δάσκαλε τα στοιχεία από το παρελθόν το λένε;
    Εύχομαι σε όλους καλή Κυριακή!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γιατί να την πληρώσουμε ακριβά; Και το 2020 που είχαμε, επίσης, ψυχρή εισβολή, στις 7/5, αλλά νομίζω χωρίς να χιονίσει στην Πάρνηθα τότε, το καλοκαίρι ήταν ήπιο, χωρίς ισχυρό καύσωνα. Ομοίως και το καλοκαίρι του 2022, που και τότε είχε έρθει ένα παγωμένο ξεροβόρι στις 18 Μάη. Μάλιστα, για μια βδομάδα έβρεχε καθημερινά τον Αύγουστο.

      Αλλά και τα βροχερά 2018 και 2019 στο ξεκίνημα τους, τα καλοκαίρι που ακολούθησαν είχαν τις περισσότερες μέρες αστάθειας που θυμάμαι τα τελευταία χρόνια, χωρίς να αποφευχθεί, όμως, δυστυχώς, η μεγάλη τραγωδία στο Μάτι.

      Μόνο το 2023 που είχαμε βροχές και ψύχρα στις 2/6 και στις 17-18/6, ακολούθησαν καύσωνες στα τέλη Ιουνίου και τον Ιούλιο. Τίποτα, λοιπόν, δεν μπορεί να προδικάσει τη συνέχεια.

      Κρατάμε αυτό που έχουμε μέχρι στιγμής και είναι βροχές και ψυχρές εισβολές από τον Οκτώβριο ως τον Μάιο. Τι άλλο να ζητήσεις, που έλεγε και μία παλιά διαφήμιση.
      Β. ΣΠ.

      Διαγραφή
    2. Νίκος Παντελικίζης3 Μαΐου 2026 στις 11:22 π.μ.

      Βαγγέλη με συγχωρείς αλλά άλλο μια πτώση θερμοκρασίας που θα φέρει ψύχρα και άλλο μια πτώση θερμοκρασίας που θα φέρει κρύο και χιόνια στην Πάρνηθα Μάιο μήνα! Αυτό ρωτάω εάν υπάρχει καταγραφή για τέτοια ψυχρή εισβολή με χιόνια στην Πάρνηθα αρχές Μαϊου...
      Επίσης για ποια κρύα μιλάς από Οκτώβρη;
      Φέτος όλος ο χειμώνας πέρασε με ήπιες θερμοκρασίες και πολλές βροχές! Όλοι οι μήνες Δεκέμβριο έως Φεβρουάριο ήταν πάνω από τα κανονικά επίπεδα η θερμοκρασία... Ευτυχώς που είχαμε πολλές βροχές...Αν δεν κάνω λάθος,τον Φεβρουάριο εάν χιόνισε στην Πάρνηθα να ήταν μια φορά όλη και όλη... Θεωρώ πως όπως λέει και ο δάσκαλος αυτή η ψυχρή εισβολή πρέπει να είναι πολύ σπάνια για την εποχή...

      Διαγραφή
    3. Η οψιμότερη χιονόπτωση στην Πάρνηθα σημειώθηκε στις 25-5-1911.

      Διαγραφή
    4. Νίκος Παντελικίζης3 Μαΐου 2026 στις 11:47 π.μ.

      Δάσκαλε ευχαριστώ πολύ για την απάντηση στην ερώτηση μου!
      Φαντάζομαι ότι και η σημερινή θα καταγράφει από τις οψιμοτερες χιονοπτώσεις της Πάρνηθας...
      Καλή συνέχεια σε όλη την παρέα!

      Διαγραφή
    5. Αυτό είπα Νίκο, βροχές (τον Οκτώβριο τον Νοέμβριο και τον Φεβρουάριο), ενώ τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο είχαμε και από τα δύο και βροχές και ψυχρές εισβολές (31/12 -1/1, 12-13/1, 17-20/1). Πιο ήπια κρύα είχαμε τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, με την τελευταία έντονη βροχόπτωση να σημειώνεται την Πρωταπριλιά.
      Β. ΣΠ.

      Διαγραφή
  2. Υπάρχουν αναφορές ότι έπεσαν χιόνια και στις κορυφές του Υμηττού, αλλά και στον Διόνυσο και τη Ροδόπολη σε υψόμετρο 580 μέτρων, εκτός από την Πάρνηθα και την Πεντέλη. Πάντως, κατά διαστήματα βγαίνει πια και ήλιος ανάμεσα στα σύννεφα, τουλάχιστον στα νότια προάστια της Αττικής. Η θερμοκρασία στους 11-12 βαθμούς λίγο μετά τις 11π.μ., άντε σε καμιά ώρα να πάμε και το μπανάκι μας.
    Β. ΣΠ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Πολλή δροσιά, ψύχρα, αρκετή ψύχρα θυμάμαι τα παιδικά εφηβικά μου χρόνια το Μάιο, την αρκετή ψύχρα την έχουμε ξεχάσει τις τελευταίες θερμές δεκαετίες, αλλά το να κάνει πραγματικά κρύο δεν το θυμάμαι στην περιοχή μου.
    Ακόμα και τώρα, καταμεσήμερο είμαστε μεταξύ 10 και 11 βαθμών. Η αγωνία μου είναι για τα ελαιόδεντρα.
    Η πολλή ψύχρα υπήρχε όλο το πρώτο δεκαήμερο του Μαΐου το 2006 και είχε ξεπαστρέψει την ελαιοπαραγωγή. Για τη φετινή περίπτωση ελπίζω στη μικρή διάρκεια που προβλέπεται για το φαινόμενο.
    Το αντίστοιχο κρύο το 1987 και το 1988 που ήταν λιγότερο του φετινού, το 1988 είχε χαμηλές ελάχιστες, θυμάμαι ότι δεν είχε βλάψει την ελαιοπαραγωγή.
    Θέλω να πω ότι ίσως η διάρκεια του φαινομένου αυτής της εποχής να επιδρά εντονότερα σε σχέση με τη μεγάλη ένταση μικρής διάρκειας.
    Αντίστοιχη ζημιά με το 2006 είχε γίνει και το 1989, τότε που είχε χιονίσει στη Φλώρινα 7 Μαϊου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Παπασταμάτης Μαρκόπουλο3 Μαΐου 2026 στις 2:00 μ.μ.

    Χριστός Ανέστη.Οντως σπάνια και αξιόλογου στη η ψυχρή εισβολή.Αν ήταν χειμώνας θα είχαμε καλά χιόνια μέχρι βάρκες η όχι δάσκαλε;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Δυτική Κορινθία . Τρίτη μέρα σήμερα και το ψυχρό μέτωπο δεν λέει να ξεψυχήσει. Κρύο και βροχή στα πεδινά, χιονόνερο και χιόνι στα πιό ορεινά .
    Πλήρης επιβεβαίωση δασκάλου . -----======Π.Α.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Δάσκαλε, στα 850 και στα 500 hp ποιο ήταν το μέγιστο ποσό ψυχρής μεταφοράς που έφθασε στο ύψος της Αττικής?

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. https://weather.uwyo.edu/cgi-bin/sounding?region=europe&TYPE=TEXT%3ALIST&YEAR=2026&MONTH=05&FROM=0212&TO=0300&STNM=16716&REPLOT=1

      Διαγραφή
    2. Στις 3-5-2026/12:00UTC, η ραδιοβόληση του Ελληνικού έδειξε -1,1 βαθμούς στη στάθμη των 850 hPa και -30,7 βαθμούς στη στάθμη των 500 hPa . Απίστευτο!

      Διαγραφή
  7. Χριστός Ανέστη καλό μήνα σε όλους τους φίλους του μπλοκ και στον δάσκαλο μας. Την πρωτομαγιά του 1997 θυμάμαι σαν την πιο κρύα ως τώρα με βροχή όλη την μέρα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Η γιαγιά μου ελεγε: θεέ μου δως μου την υγειά μου να φορώ τον ΜΑΙΟ μήνα γούνα...!!!!!!! Τυχαίο????????
    Υπάρχει μεγαλύτερη υγεία απ' αυτόν τον καιρό????????
    Το επόμενο τετράμηνο αυτό τό τριήμερο θα το αναζητήσουμε πολλές φορές, μαπάρα πολλές.....!!!!!!
    Καθοδόν τα 45+......
    Τι όχι????????
    Στην Ελλάδα ζούμε μην κοροιδευομαστε, και μάλιστα δίπλα στην Αφρική, και όχι στην Νορβηγία..!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι αλήθεια ότι η περίπτωση της γιαγιάς σου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον !. ------=====Π.Α.

      Διαγραφή
    2. Αφού δεν έγραψες τα 50+ πάλι καλά...

      Διαγραφή
    3. Μάλλον θα ήταν έγκλειστη σ' αυτό το παράνομο γηροκομείο που αποκαλύφθηκε πρόσφατα!

      Διαγραφή
  9. Όλη νύχτα Παρασκευής, μέχρι Σάββατο μεσημέρι,έβρεχε στην περιοχή μου μ(ειδικά κεντρική και δυτικη Βοιωτία) χιόνισε ψηλά στον Ελικωνα (1200 και πανω) με αποτέλεσμα η εκδρομή που ήταν να πάω στα "Μετέωρα" της Βοιωτίας (Αγ.Θεοδωροι η Ζαλτσα),να είναι στον αέρα μέχρι τελευταία στιγμή.
    Τελικά αυτή πράγματατοποιηθηκε,μέσα στην συννεφιά και αρκετό κρύο,περάσαμε με τα 2 mini bas oλο τον ορεινό όγκο του Ελικωνα βλέποντας τα χιόνια στις κορυφές του και τα πολλά χιόνια,για την εποχή,του Παρνασσού μέχρι χαμηλά,και αργά την νύχτα που επιστρέψαμε,επικράτησε ξαστεριά, δυνατός αέρας και θερμοκρασίες χαμηλές για την εποχή.
    Σήμερα το πρωί όμως όλα είχαν μια άκρως χειμωνιάτικη υφή, καθώς ο καιρός ήταν πολύ βαρύς και κρύος με βροχή, χιονόνερο, αργότερα, στα πεδινα και με χιόνι που κατέβηκε και κάτω από τα 750 μέτρα στα ορεινά του Ελικωνα ακόμα και της ανατολικής αποληξης του.
    Αυτό δεν αποτέλεσε έκπληξη για πεμένα καθώς βοήθησαν σε αυτό οι επιφανειακοι άνεμοι οι οποίοι ήταν καθαρά δυτικοί (τουλάχιστον στον ανατολικό Ελικωνα) και αυτός ο καιρός πάντα δίνει πολύ καλό νερό στην περιοχή μου και φυσικά χιόνια στα πιο ορεινά.
    Φυσικά αυτό έχει και τα άσχημα, καθώς οι ζημιές καραδοκούν και στην πρι λίγο βόλτα στα αμπέλια μου, είδα στίγματα περονοσπορου οπότε από αύριο το απόγευμα...τρεχάτε ποδαράκια μου...όσο για την "μαχη" με τα χορτάρια αυτή έχει χαθεί από μέρες...οπότε ότι προλάβουμε...
    Ελπίζω στις λιγότερες δυνατόν ζημιές όχι μόνο στα αμπέλια αλλά σε όλες τις καλλιέργειες καθώς όλα είναι πάνω στην ανθοφορια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Πυκνό χιόνι στο Δοτσικό Γρεβενών σήμερα το πρωί με χιονόστρωση (οριακή)...αλλά ολική , το Δοτσικό είναι χτισμένο στα 1050 μέτρα και απέχει 7 χιλιόμετρα ΒΔ από το χωριό μου...νιφάδες και στο χωριό μου στα 840 μέτρα."θωμάς"

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Μια ερώτηση:Στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας όταν χιόνισε στις 5/5/1995 πόσους βαθμούς στα 850hpa είχε τότε η περιοχή;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Σχεδόν 300 σταθμοί του meteo κατέγραψαν μέγιστες κάτω των 15 βαθμών σήμερα Κυριακή 3/5 και μόλις 20, περίπου το 3%, άνω των 20β. Η μεγαλύτερη τιμή ήταν οι 22,5 βαθμοί στην Κέρκυρα, ενώ στους 21,3 βαθμούς έφτασε η θερμοκρασία στη Λευκάδα.

    Εκεί που ο Βίκος Ιωαννίνων νίκησε με 87-72 τον Παπάγου και έγινε η πρώτη ανδρική ομάδα στα χρονικά που θα εκπροσωπήσει την Ήπειρο στην Α1 μπάσκετ. Ανέβηκε, επίσης, η Δόξα Λευκάδας. Ας μου επιτραπεί αυτή η αθλητική εκτροπή, άλλωστε, στο blog υπάρχουν αρκετοί Ηπειρώτες, όπως ο οικοδεσπότης Δημήτρης Ζιακόπουλος, ο Δημήτρης από τα Γιάννενα, ο Γιάννης ο Θεσπρωτός, ο Παύλος από την Άρτα, ο φίλος από την Κόνιτσα και άλλοι που ίσως ξεχνάω.
    Β. ΣΠ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Ρεκόρ χαμηλότερης θερμοκρασίας εδώ και 135 χρόνια:
    https://www.pentapostagma.gr/epistimi/kairos/7368414_rekor-135etias-espase-i-thermokrasia-ton-maio-ti-lene-oi-meteorologoi

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  14. Άλλο οι δροσιές του Μάη και κάποιες ψύχρες και άλλο το χειμωνιάτικο κρύο. Ό,τι και να πούμε είναι καιρική ανορθογραφία. Το ποσό της ψυχρής μεταφοράς που έφθασε στο Ελληνικό είναι απίστευτα μεγάλο για την εποχή.
    Δείγμα του μπερδέματος ήταν η εικόνα σε ενα γάμο που βρέθηκε απόψε. Νύφη και κουμπάρα είχαν ραφτεί με καλοκαιρινά και ξεπάγιασαν οι καημένες. Οι καλεσμένοι ήταν ακόμα και με παλτό.
    Οναν προγραμματισμοί των ανθρώπων έγιναν άνω κάτω και αν βάλουμε και τους επαγγελματίες που περιγράφει και ο δάσκαλος σε προηγούμενη ανάρτηση που περίμεναν το τριήμερο

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πάτησα εκ παραδρομής δημοσίευση σχολίου χωρίς ρήμα στην τελευταία πρόταση. Ζητώ συγνώμη και για τη δική μου ανορθογραφία. Επίσης βλέπε "όταν" αντί "όναν".

      Διαγραφή
  15. Kαι εγώ φυσικά έχω την φαντασίωση μου...υπάρχει τρόπος..να υπολογίσουμε..εάν αυτήν η μεταβολή συνέβαινε τον χειμώνα...τι θερμοκρασίες θα είχαμε?"θωμάς"

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Καλή εβδομάδα από τις ακτές του Κορινθιακού με φόντο τα μαγιάτικα χιόνια που λιώνουν ταχέως στον Κιθαιρώνα και τις απίστευτες για την εποχή εικόνες από τα μέρη του Χριστόδουλου. Βλέπω χιονισμένα (αυγό όπως λένε εκεί) Ζερίκι,Ελικώνα, Όρος Δομβούς και Παρνασσός. Απέναντι επίσης Ζήρεια και Χελμός! Απίστευτες εικόνες αλλά έπρεπε να το βλέπαμε το αργότερο μέσα και λίγο προς τα τέλη Μαρτίου και όχι στις 4 Μαϊου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή