Ο αυγουστιάτικος θόλος θερμότητας της ΒΔ Ελλάδας



Το τελευταίο δεκαήμερο του Αυγούστου η ΒΔ Ελλάδα βίωσε εξαιρετικά δυσμενείς καιρικές συνθήκες που χαρακτηρίζονταν από υψηλές θερμοκρασίες, αυξημένη σχετική υγρασία στις παραθαλάσσιες και παραλίμνιες περιοχές και αυξημένες συγκεντρώσεις αφρικανικής σκόνης στην ατμόσφαιρα. Περνώντας το συγκεκριμένο δεκαήμερο στη γενέτειρά μου (Κόνιτσα), διαπίστωσα ότι ακόμα και οι ελάχιστες τιμές της θερμοκρασίας ήταν ασυνήθιστα υψηλές για την περιοχή και επιπλέον ήταν αποδιοργανωμένη η εικοσιτετράωρη κυκλοφορία των τοπικών ανέμων (αύρες ορέων και κοιλάδων). Και σαν να μην έφθαναν αυτά, τις τελευταίες ημέρες ξέσπασαν στην Τύμφη και την Τραπεζίτσα δασικές πυρκαγιές λόγω κεραυνών. Αναμφίβολα, οι ξηρές καταιγίδες δεν είναι ασυνήθιστες στα ορεινά-ημιορεινά της Ηπείρου, αλλά πολύ σπάνια το έδαφος είναι τόσο ξηρό όσο ήταν αυτή τη φορά. Στο ερώτημα τι προκάλεσε τις εξαιρετικά ασυνήθιστες συνθήκες που προαναφέρθηκαν, η απάντηση είναι ένας θόλος θερμότητας. 

 

Θυμίζω ότι ο θόλος θερμότητας (heat dome) είναι ένα φαινόμενο, αν θέλετε, μια ατμοσφαιρική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από ένα σύστημα υψηλής πίεσης της ανώτερης ατμόσφαιρας που παγιδεύει ζεστό αέρα. Το σύστημα της υψηλής πίεσης (αντικυκλώνας) όχι μόνο παγιδεύει τον ζεστό αέρα κάτω από αυτό εμποδίζοντας τον ψυχρότερο αέρα να εισέλθει στην περιοχή που επηρεάζει, αλλά τον ωθεί και προς τα κάτω, συμπιέζοντάς τον. Με τη συμπίεση ο αέρας θερμαίνεται ακόμα περισσότερο, γεγονός που επιδεινώνει περαιτέρω τις θερμές συνθήκες στο έδαφος. Πέρα από αυτά, τα συστήματα υψηλής πίεσης συνήθως φέρνουν καθαρό ουρανό, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει λιγότερη ανάκλαση του ηλιακού φωτός από τα νέφη και μεγαλύτερη απορρόφηση θερμότητας από το έδαφος.

Εν μέσω συνθηκών ξηρασίας, εμφανίζεται και ο φαύλος βρόχος ανατροφοδότησης: ο συνδυασμός της ζέστης και ενός ξεραμένου τοπίου κάνει το κύμα καύσωνα ακόμα πιο ακραίο. Με πολύ λίγη υγρασία στα εδάφη, η θερμική ενέργεια που κανονικά θα χρησιμοποιούνταν στην εξάτμιση -μια διαδικασία ψύξης- θερμαίνει στην περίπτωση αυτή απευθείας τον αέρα και το έδαφος. Με την αύξηση της θερμότητας εντός του θόλου, η ατμόσφαιρα διαστέλλεται κατακόρυφα και το ύψος του θόλου αυξάνεται. Η διαστολή φαίνεται από το ύψος της στάθμης των 500 hPa, το οποίο μπορεί να φθάσει ακόμα και τα 600 δεκάμετρα. 

21 σχόλια:

  1. Και πώς και πότε διαλύεται αυτός ο θόλος θερμότητας;
    Β. ΣΠ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Mετά από κανένα δύο ηλεκτρικά...ποτιστική βροχή στο Επταπύργιο τώρα..(22.00)....μετά το χθεσινό όμβρο και τον κεραυνό που όπως είπε η klimatiki akrida ξυπνησε όλο τον νομό....έιναι μια ωραία συνέχεια...."θωμάς"

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η βροχή σταματά και κάποιες από τις προσπάθειες των παικτών του ΠΑΟΚ και του ΟΦΗ στην Τούμπα. Αν και χλοοτάπητας είναι σε άψογη κατάσταση, έχει πέσει τόσο νερό, που η μπάλα κολλάει αρκετές φορές στο τερέν.
      Β. ΣΠ.

      Διαγραφή
  3. Καλό μήνα και καλό φθινόπωρο. Φαίνεται, σύμφωνα με τα προγνωστικά ότι ο Αύγουστος θέλει να βγει και με το παλιό ημερολόγιο για να έρθει Σεπτέμβριος.Οι θερμοκρασίες καύσωνα συνεχίζονται στα ηπειρωτικά με ρυθμό Αυγούστου όπως και το μελτέμι στο Αιγαίο και τα λιβοβόρια για τη Δυτική Ελλάδα. Ελπίδες για αλλαγή περίπου στην αλλαγή με το παλιό, δηλαδή από τις 12-13/9 και μετά οπότε υπάρχουν ενδείξεις ενεργοποίησης Μεσογειακών διαταραχών. Με δεδομένες και τις ακραία θερμές θάλασσες ειδικά Δυτική και κεντρική Μεσόγειο οι βροχές από ελπίδα ας ελπίσουμε να μη γίνουν ανεπιθύμητες και να μας οδηγήσουν στο "βοήθα Παναγιά".

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Αυτό που απεύχεται ο Χρήστος των Μεγάρων ,το έχει επισημάνει ο Φώτης εδώ και αρκετό καιρό .
    Προσωπικά ,ως αποτέλεσμα της κλιματικής απορρύθμισης , περισσότερο φοβάμαι τις πλημμύρες παρά τις φωτιές .
    Κατά τα άλλα .....φούλ των ετησίων με μπάνια !. ------=====Π.Α.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Είμαι Κόνιτσα και χθές μεσημέρι στο φαρμακείο το θερμόμετρο έδειχνε 37 βαθμούς!!! Κύριε Δαλαρουγκα δεν υπάρχει ελπίδα ούτε στα βουνά...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Απαντήσεις
    1. Κύριε συνάδελφε με ακολουθείτε και ζηλεψατε που ήμουν Ήπειρο; Χαχαχα
      Να πιάσετε πλάτανο στα ορεινά μετά παγωμένης μπύρας και ψητού και παραλία στα Σύβοτα και στην Πάργα με τα υπέροχα νερά. Για θαλασσινά στο Δίχτυ στην Ανθούσα μετά την Πάργα.
      Εγώ Αυγερινέ που ήμουν στο Μέτσοβο το Σάββατο, νόμιζα πως ήμουν στην πλατεία στη Λάρισα με τον λιβα που είχε.

      Διαγραφή

  7. Αν και δεν έχει άμεση σχέση με τον καιρό, ενδιαφέρει, ειδικά τους αγρότες του blog, καθώς σχεδόν οι μισοί αγρότες, παγκοσμίως, δηλητηριάζονται από τα παρασιτοκτόνα, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Σύνορα της Δημόσιας Υγείας, όπως αναφέρει ο Guardian. Κάθε χρόνο καταγράφονται, επίσης πάνω από 11 χιλιάδες θάνατοι εξαιτίας των παρασιτοκτόνων.

    Πιο αναλυτικά, 402-433 εκ. δηλητηριάσεις αναφέρονται κάθε χρόνο και με δεδομένο ότι ο παγκόσμιος αγροτικός πληθυσμός είναι 934 εκατομμύρια, το ποσοστό όσων έχουν συνέπειες στην υγεία τους ανέρχεται στο 46%. Το μεγαλύτερο ποσοστό δηλητηριάσεων από παρασιτοκτόνα παγκοσμίως καταγράφεται στην Μπουρκίνα Φάσο (86%). Επί συνόλου 11 χιλιάδων θανάτων, ετησίως, το 60% συμβαίνει στην Ινδία.

    Αλλά κόντρα στις φωνές να σταματήσει η χρήση παρασιτοκτόνων, που πιθανότατα να συνδέονται και με τη νόσο Πάρκινσον, το 2023 απελευθερώθηκαν 3,8 εκ. τόνοι στη φύση. Τα μεγαλύτερα προβλήματα υπάρχουν στη νότια και νοτιοανατολική Ασία και την ανατολική Αφρική, ενώ η έρευνα δεν έκανε εκτιμήσεις για τις επιπτώσεις στην υγεία 84 εκ. παιδιών που δουλεύουν στη γεωργία.

    Παρεμπιπτόντως έχει προγραμματιστεί ψεκασμός και για την Πέμπτη 3/9 στις 14:00 στο Π. Φάληρο, επειδή βρέθηκε ένα κρούσμα του Δυτικού Νείλου. Σε μία ακτίνα 300 μέτρων από την οδό Ζαιμη, λοιπόν, θα πρέπει για τρεις ώρες οι κάτοικοι να μείνουν στα σπίτια τους με κλειστά παράθυρα. Μήπως και πετύχουν το μολυσμένο κουνούπι και δεν κάνει απογόνους.

    Από εμπειρία από απεντομώσεις στην πολυκατοικία, όλο μέλισσες και πεταλούδες βρίσκω πεθαμένες. Ή ετοιμοθάνατες στο μπαλκόνι μου, αφού κάποια διαμερίσματα κάνουν και εντός απολύμανση και τα δύστυχα έντομα έρχονται να πάρουν ανάσα στο μπαλκόνι μου. Τα πηγαίνω σε κάνα δεντράκι ή λουλουδάκι μακριά από την πολυκατοικία, μήπως επιβιώσουν.
    Β. ΣΠ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Κομοτηνή, φτάσαμε πάλι όπως πέρυσι 40 μέρες χωρίς σταγονα βροχής, ενώ αλλού βρέχει και ξαναβρέχει...Ελπίζω να επαληθευτούν οι προβλέψεις για 11-12 του μήνα, αν και είναι πολύ μακριά (Δ).

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Ωραια καταιγιδα χθες μας επιασε εδω καθως και σε πολη.
    Ξεκινησε εκει κατα τις 11 παρα το βραδυ και κρατησε ως και 1μιση μετα τα μεσανυχτα.

    77.6 χιλιοστά βροχης εδώ σύνολο 2ημερου. 51.6 mm χθες και 26.0 mm σήμερα, καλά ξεκίνησε ο Σεπτέμβριος.
    Ειχε ριξει ηδη 14.2 mm απο μια αλλη καταιγιδα το ξημερωμα της Τεταρτης.
    Ενω Ρετζικι δίπλα μου είχε σήμερα 30.5 mm, πιο πολύ δηλαδη απο εμένα, αλλά χθες ειχε μόνο 27.2 mm.

    Και πολη Θεσσαλονικης ηταν καλα με τον σταθμο στο ΑΠΘ πχ να εχει 33.6 χιλιοστα χθες και 14.6 mm σημερα. Ενας αλλος σταθμος στην πολη ειχε και 42.6 mm για χθες το μεγιστο για εκει.
    Ειχε αρκετα ηλεκτρικα και πολλους κεραυνους, απο ραγδαιοτητες οχι και τιποτα φοβερο, ως 160.0 mm/h ακριβως εφτασε, αλλά δεν πειραζει αφου τις κρατουσε τις υψηλες ραγδαιοτητες για μεγαλες περιοδους.

    Να δουμε τωρα και μεσημεροαπογευμα τι θα κανει γιατι βασει διαταξης σιγουρα θα κανει και αλλη.

    Δινω εδω και τον υετο για χθες και τις ηλεκτρικες εκκενωσεις για χθες και ως τωρα σημερα.


    ΥΕΤΟΣ 2 Σεπτεμβρη Ελλαδα
    ΥΕΤΟΣ 2 Σεπτεμβρη Θεσσαλονικη
    Ηλεκτρικες εκκενωσεις 2 και 3 Σεπτεμβρη ως 09:00


    Δεδομενα θερμοκρασιων απο Meteo.gr, ΕΜΥ, ΑΠΘ, AGENSO(temperature.gr) και αλλους ιδιωτικους αξιοπιστους σταθμους.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Το καλοκαίρι του 2026 ήταν το θερμότερο στη Βρετανία από το 1884 που τηρείται αρχείο, με μέση θερμοκρασία 16,5 βαθμούς, ξεπερνώντας το περσινό (16,1β.), όπως αναφέρει το Skynews. Αν και το ρεκόρ των 40,4 βαθμών μέγιστης θερμοκρασίας από το 2022 δεν έσπασε, το φετινό καλοκαίρι χαρακτηρίστηκε από παρατεταμένη ζέστη και νύχτες με υγρασία που έκαναν δύσκολο ακόμα και τον ύπνο.

    Καταρρίφθηκε, πάντως, η μέγιστη θερμοκρασία για Ιούνιο που είναι πλέον οι 38 βαθμοί. Το προηγούμενο ρεκόρ ήταν 35,6 βαθμοί από το θερμό καλοκαίρι του 1976, που είναι πλέον έβδομο στη σχετική κατάταξη. Τα πέντε θερμότερα καλοκαίρια είναι από το 2003 και μετά, ωστόσο, στην πρώτη ενδεκάδα υπάρχουν και τέσσερα από τον 19ο αιώνα (1884, 1887, 1893 και 1899).

    Φέτος το καλοκαίρι καταγράφηκαν και 40 μέρες με θερμοκρασίες άνω των 30 βαθμών, έναντι 34 αντίστοιχων ημερών το 1995. Μεγάλη αναμένεται να είναι η ζημιά και για τους Βρετανούς αγρότες, καθώς τα 2/3 της χώρας βίωσαν συνθήκες ξηρασίας.
    Β. ΣΠ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Tελικά...είχαμε τρίωρη βροχή....με ηλεκτρικά...και αυξομειούμενη ένταση...με αποτέλεσμα εγώ στο Επταπύργιο να μαζέψω...περίπου 30 mm και το κέντρο να πλησιάσει τα 50 mm ,αν δεν ήταν..η ζέστη...θα έλεγα ότι είχμαε πρωτοβρόχι...τα τρεξίματα αρχίζουν να είναι αισιόδοξα...εκείνο ομως που μ αρέσει περισσότερο...είναι η ευκολία που αναπτύσονατι οι εμποδισμού ΒΔ μας."θωμάς"

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  12. Οι θόλοι της δυτικό κεντρικής Ευρώπης και μετά της δυτικής Ελλάδας έχουν φέρει αυτό το αποτέλεσμα στα νερά της θάλασσας.
    https://weathergroup.gr/2026/08/29/%ce%b8%ce%b5%cf%81%ce%bc%ce%bf%ce%ba%cf%81%ce%b1%cf%83%ce%af%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b1%cf%80%cf%8c%ce%ba%ce%bb%ce%b9%cf%83%ce%b7-%ce%b1%cf%85%cf%84%ce%ae%cf%82-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%bd%ce%b5/

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  13. Τελικά, όπως είπαμε και στις 31 Αυγούστου, στη Θεσσαλονίκη 183 χρόνια μετά την επανάσταση για το Σύνταγμα και 52 χρόνια μετά την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ έβρεξε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Βάλε και τα Γαυγάμηλα...για το χιόνι κ.Χρήσοτ!!"θωμάς"

      Διαγραφή
  14. κ.Χρηστο για τα Τρίκαλα η μαγική σου γυάλα τι δείχνει; Γιατί όπως πάμε θα φάμε όλα τα λεφτά μας σε καφετζουδες μπας κ δούμε καμιά στάλα εδώ στα ημιορεινά! Φυσικά με δόση χιούμορ,να είσαι καλά... Αλέξανδρος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Τις επόμενες ώρες,πιθανόν έντονη αστάθεια και στα Τρίκαλα, όπως και σε άλλα μέρη της κεντροδυτικής χώρας που έχει να βρέξει καιρό.
      Για να δούμε..

      Διαγραφή
    2. Προβλέπονται συναρπαστικές αλλά και στενάχωρες καιρικές καταστάσεις λόγω της κλιματικής αλλαγής. Όπως λέει κι ο Δάσκαλος : δώστε προσοχή στον καιρό. Κι ένα όμορφο τραγουδάκι για την ημέρα:
      https://www.youtube.com/watch?v=b7Q9Glbdlos

      Διαγραφή
  15. Είχε γράψει σε ανύποπτο χρόνο ο κ. Ζιακόπουλος ότι η κλιματική αλλαγή έχει αυξήσει και τις μέρες με μελτέμι, εξηγώντας και τους μηχανισμούς σχηματισμού του. Τον κλασικό με τις υψηλές πιέσεις στα Βαλκάνια και τις χαμηλές στην Κύπρο, αλλά και αυτόν με τις θερμές μάζες που προσεγγίζοντας την περιοχή μας από τη δυτική Ευρώπη, εμπλέκονται στη διαδικασία και για αυτό το μελτέμι να είναι σε τέτοιες περιπτώσεις θερμό.

    Επί της ουσίας, 56 μέρες με μελτέμι είχαμε φέτος το καλοκαίρι, μάλιστα, οι 18 ήταν τον Ιουνίου και μόνο το 2025 είχε περισσότερες και συγκεκριμένα 61. Το 2016 είχε 47 μόνο το. Ιούλιο και τον Αύγουστο (στοιχεία από meteo).

    Πάντως , τα μελτέμια συνεχίζονται - και σήμερα Πέμπτη 3/9 ήταν ενισχυμένο το βοριαδάκι στο Θυμάρι, ενώ τώρα το απόγευμα αναπτύχθηκε και συννεφιά (θυσανοστρώματα) - αν και μπήκε ο Σεπτέμβρης πια. Ας πούμε ότι είναι οι καθυστερήσεις του Αυγούστου...
    Β. ΣΠ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  16. Βελίκα Λάρισας, παρόλες τις σειρήνες πως θα γίνει χσμός με κατσιγίδες, μπουρίνια κσι όλη μέρα βροχή (οργίαζαν οι διάφορες εφαρμογές) τελικά δεν έριξε τίποτα. Μόνο πολύ αέρα μέσα στη νύχτα, 2 αστραπές, και μισή ψιχάλα. Σήμερα σκοτείνιασε κανα 2-3 φορές ο Κίσσαβος, σλλα τίποτα και πάλι. Εγώ φυσικά ήξερα πως δεν θα παίρναμε τίποτα εδώ. Πλέον (ώρα 6:45 το απόγευμα)) ηρέμησε και η θάλασσα που ήταν κατσαρωμένη με ελαφρύ πλάγιο κυμματάκι όλο το πρωί, και θα γίνει σπέσιαλ μπανάκι σε καμιά ωρίτσα.
    Κάποιος--Θανάσης, Βελίκα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή